Name: Wellnesshotel Sonnenhof-Sonnhalde
Address: Hohlgasse 3, Ühlingen-Birkendorf, Baden-Württemberg, 79777, DE
Telephone: +49 7743 92010

Inhalt

Saunaopgieting: wat er gebeurt
Verloop van een klassieke opgieting
Soorten opgietingen in het kort
Opgietetiquette: zo gedraagt u zich correct
Opgieting en gezondheid: wie voorzichtig moet zijn
Saunagenot bij ons in wellnesshotel Sonnenhof & Sonnhalde
Veelgestelde vragen
Bronnen

De saunaopgieting geldt voor veel mensen als het hoogtepunt van een saunabezoek: water raakt hete stenen, stoom stijgt op en de hitte neemt nog eens toe. Zodat alle gasten van de opgieting kunnen genieten, zijn er procedures, richtwaarden en een paar ongeschreven regels. Deze bijdrage legt uit wat er bij een opgieting gebeurt, welke soorten er zijn en hoe u zich als gast correct gedraagt.

Let op: Deze bijdrage geeft algemene informatie en vervangt geen medisch advies. De opgieting is een extra hitteprikkel; als u een bestaande aandoening heeft, bespreek het saunagebruik dan vooraf in het algemeen met uw arts.

Saunaopgieting: wat er gebeurt

Bij de opgieting wordt water over de hete saunastenen gegoten. Daarbij stijgt volgens Stiftung Warentest de luchtvochtigheid plotseling; de stoom werkt als extra hitteprikkel op de huid. Stiftung Warentest beschouwt de werking van gebruikte geuren vooral als welzijnsbevorderend.

In Finland heet de ontstane stoom „löyly“. UNESCO beschrijft die in haar vermelding van de Finse saunacultuur als „geest“ ofwel stoom die vrijkomt bij het gieten van water op hete stenen. KölnBäder noemt voor een Finse opgietsauna ongeveer 90 °C en 5 tot 10 procent luchtvochtigheid, die bij de opgieting tot 30 procent stijgt.

Richtwaarden voor openbare sauna’s

Voor saunafaciliteiten die niet uitsluitend privé worden gebruikt, zijn er richtwaarden die de Deutsche Sauna-Bund (DSB) en de wettelijke ongevallenverzekering (DGUV) noemen:

De hoeveelheid water mag maximaal 30 gram per kubieke meter saunaruimte bedragen.
Een opgieting duurt maximaal 10 tot 12 minuten; de DSB noemt in een vakpresentatie 6 tot 10 minuten, maximaal 12 minuten.
Per opgieter en per uur is slechts één opgieting voorzien.
Het personeel voert de opgietingen gekleed uit en moet geschoold zijn; gasten moeten vooraf worden geïnformeerd over de duur, de geurstoffen en de mogelijkheid om de ruimte te verlaten.

Achtergrond: bij het verhitten van opgietwater met geurstoffen op zeer hete ovenoppervlakken kunnen afbraakproducten zoals formaldehyde ontstaan. Bij naleving van de fabrikantgegevens en aanbevelingen bleven de grenswaarden in metingen gerespecteerd (Wegscheider et al. 2017). Voor u als gast betekent dit vooral: een goed geleide opgieting volgt vaste regels.

Verloop van een klassieke opgieting

Het exacte verloop verschilt per huis. Een klassieke opgieting verloopt volgens Wikipedia en ZDFheute meestal als volgt:

U neemt plaats en zweet kort voor.
De opgieter geeft met een lepel in porties water op de stenen, vaak met enkele druppels opgietconcentraat.
Na ongeveer een derde van het water verdeelt hij of zij de stoom met een handdoek of waaier door de ruimte („wapperen“).
Dit wordt gewoonlijk drie keer herhaald.
Aan het eind volgen vaak applaus en één tot twee minuten nazweten.

Daarna gaat u te werk zoals na elke saunagang: eerst naar de frisse lucht, dan afkoelen, dan uitrusten. Hoe dat precies gaat, leest u in de bijdrage Saunaregels voor beginners.

Soorten opgietingen in het kort

Geuropgieting: De klassieker met opgietconcentraat. Volgens Wikipedia zijn geuren als spar, eucalyptus, bergden, citrus of munt gebruikelijk.
Ijsopgieting: Water met ijsblokjes of gemalen ijs, dat gelijkmatig verdampt.
Zoutopgieting: Daarbij wrijft men zich volgens Wikipedia vooraf buiten de cabine in met zout; het werkt als peeling. Gezicht en open wonden blijven buiten beschouwing.
Show- of belevingsopgieting: Een klassieke opgieting, aangevuld met muziek, licht, kostuums of choreografie – zo definieert de Duitse opgietkampioenschappen het. Bij de „Modern Classic Cup“ tellen daarentegen klassieke wappertechnieken en gericht ingezette geuren, zonder showelementen.
Opgieting met berkentakken: In Finland is de „vihta“ gebruikelijk, een bundel berkentakken waarmee saunagasten zichzelf zacht afkloppen; dat stimuleert volgens thisisFINLAND de bloedsomloop.

Over geuropgietingen schrijft Stiftung Warentest dat er vanuit wetenschappelijk oogpunt geen gezondheidsrisico’s bekend zijn. Wie allergisch reageert op geurstoffen, moet ze mijden. Als oriëntatie noemt zij het keurmerk „Geprüfte Qualität“ van de Deutsche Sauna-Bund (de „blauwe druppel“) voor opgietproducten met volledige ingrediëntenlijst en dosering. Deze uitspraak dateert uit 2011.

Opgietetiquette: zo gedraagt u zich correct

Op tijd zijn: Nadat de opgieting is begonnen, mag niemand de cabine meer betreden, zo heet het bij KölnBäder. Open de deur tijdens de opgieting niet (Wikipedia).
Handdoek onderleggen: Het motto luidt „geen zweet op het hout“. Het lichaam mag de bank niet raken (Apotheken Umschau, met sauna-meester Olaf Wimmer van de Deutsche Sauna-Bund).
Rust bewaren: Gesprekken, ook gefluisterde, storen de anderen. Eten, drinken, mobiele telefoon en kranten horen niet in de cabine (Apotheken Umschau). Bij belevingsopgietingen kan dat anders zijn; volg de aankondiging.
De juiste plek kiezen: Hoe hoger de bank, hoe heter. Het wapperen werkt boven intensiever; gevoelige gasten en beginners gaan lager zitten (Wikipedia, ZDFheute).
Weggaan mag: Wie zich onwel voelt, kan eerder vertrekken (ZDFheute). Bij duizeligheid of onwelzijn verlaat u de cabine direct, ook tijdens de opgieting (apotheken.de).
Vooraf douchen: Dat hoort bij elke saunagang (Apotheken Umschau).

Opgieting en gezondheid: wie voorzichtig moet zijn

De opgieting verhoogt de luchtvochtigheid en daarmee het hittegevoel. Een in 2026 gepubliceerde studie met 50 gezonde volwassenen vond dat in een Finse sauna naast de temperatuur ook de luchtvochtigheid onafhankelijk samenhing met een hogere hartslag. Wie sowieso al aan zijn grens zit, merkt de opgieting dus sterker. Meer over het samenspel van hitte en vocht leest u in de bijdrage Stoombad of sauna.

De contra-indicaties zijn dezelfde als voor sauna in het algemeen, bijvoorbeeld acute infecties, koorts (zie Sauna bij verkoudheid), lage bloeddruk of acute hartklachten (Barmer). Alcohol moet u mijden. Een uitgebreid overzicht vindt u in de bijdrage Is sauna gezond?. Drink na de opgieting voldoende.

Saunagenot bij ons in wellnesshotel Sonnenhof & Sonnhalde

In Ühlingen-Birkendorf staat de panoramasauna met bosuitzicht, een Finse sauna, van 12 tot 20 uur voor u open. Daarnaast zijn er de textiel-tuinsauna (14 tot 20 uur) en de bio-stoomsauna (16 tot 20 uur). De sauna is toegankelijk vanaf 16 jaar. Hoe de Finse sauna is opgebouwd en hoe die verschilt van de biosauna, legt de bijdrage Finse sauna uit; over de textielsauna leest u Textielsauna in het Zwarte Woud.

Saunaopgieting in wellnesshotel Sonnenhof & Sonnhalde — Foto: wellnesshotel Sonnenhof & Sonnhalde

Over opgiettijden en het verloop in ons huis informeren wij u graag vooraf bij de receptie (+49 7743 92010) of via wellness@sonnenhof-sonnhalde.de. Een overzicht van onze faciliteiten geeft het saunalandschap in het Zwarte Woud; uw kamer boekt u direct via de website.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een saunaopgieting?

De Deutsche Sauna-Bund noemt in een vakpresentatie 6 tot 10 minuten, maximaal 12 minuten. De DGUV adviseert een opgiettijd van maximaal 10 tot 12 minuten.

Mag ik de sauna tijdens de opgieting verlaten?

Ja, als u zich onwel voelt, moet u de cabine direct verlaten. Na het begin van de opgieting mag u deze in de regel niet meer betreden.

Mag ik zelf opgieten?

In openbare sauna’s voorziet de DSB-richtlijn voor opgietingen in een verantwoordelijk persoon en geschoold personeel; vraag bij twijfel naar het huisreglement. In Finland is het opgieten in de sauna daarentegen gebruikelijk; daar moet u volgens het Finse Saunagenootschap rekening houden met andere badgasten en de stoom niet van dichtbij inademen.

Zijn geuropgietingen onschadelijk?

Stiftung Warentest noemde in 2011 geen bekende gezondheidsrisico’s. Bij een allergie voor geurstoffen moet u geuropgietingen mijden.

Wie moet afzien van opgietingen?

De contra-indicaties komen overeen met die van sauna in het algemeen, bijvoorbeeld acute infecties, koorts of acute hartklachten. Vraag bij bestaande aandoeningen vooraf uw arts om advies.

Saunaopgieting: soorten, verloop en etiquette